(معرّفی کتاب)حسین مسرّتبه کوشش آقای دکتر مسعود میرزایی و همکاران مجموعه کتابی با عنوان« سیمای سلامت مردم یزد» طیّ چند سال گذشته منتشر شده است.. سه کتاب از این مجموعه با عناوین: مردم شناسی و جامعه شناسی یزد (1396)، شیوۀ زندگی مردم یزد (1397) و بیماری های مردم یزد (1397) منتشر شده است که در کتاب یزد، یادگار تاریخ، جلد3ص 443-444.به آن ها اشاره شده است. به تازگی در همین سلسله کتاب های اطلس سلامت شهرستان یزد (1399) اثر آقایان دکتر محسن میرزایی و دکتر مسعود میرزایی و نیز تغذیۀ مردم یزد (1400) منتشر شده است. این کتاب و این آثار به حمایت دانشگاه علوم پزشکی یزد منتشر شده،ولی ناشر کتاب نخست، انتشارات تندیس تهران و دیگری انتشارات مهراوش است. بهای هر جلد ۸۰ هزار تومان است. جلد ششم این مجموعه نیز با عنوان« ژنتیک و متغیرهای خون مردم یزد» به کمک متخصصان فن در دست نگارش است.«این کتاب ها حاصل طرح سلامت مردم یزد (یاس) است که به کوشش اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی یزد و به رهبری جناب آقای دکتر مسعود میرزایی از سال 1393 در دست اجراست. در این طرح بیش از 30 پزشک نامدار یزد وشمار زیادی از دانشجویان علوم پزشکی همکاری می کنند. در مرحلۀ نخست آن ۱۰۰۰۰ نفر از مردم شهرستان یزد به صورت تصادفی گزینش شدند و با آزمایش های گوناگونی (هم آزمایش و هم پرسشگری و اندازه گیری شاخص های تن سنجی) در مناطق مختلف یزد مورد بررسی قرار گرفتند. مثلاً می دانید که یزد یکی از شهرهای با آمار بالای دیابت یا بیماری قند هست. در این طرح به عوامل اجتماعی، شیوۀ زندگی و عوامل خطر از جمله تغذیه افراد بیمار و در معرض خطر پرداخته می شود. در جلد چهارم، اطلس سلامت شهرستان یزد به تفاوت های این بیماری ها و عوامل خطر آن در سطح مناطق

حسین مسرّتدهۀ 1370 در کتابخانۀ وزیری بودم که آقای شهریار هیربد را از نزدیک دیدم . پیش از آن همیشه با تلفن در پیوند بودیم . از انگشت شمار پژوهشگران زرتشتی یزد بود که با او آشنا بودم. کارمند فنی صدا و سیمای مرکز یزد بود . بعدها فهمیدم که از مردم مبارکه از روستاهای زرتشتی نشین شهرستان تفت یزد است. پیش از او با زنده یادان گشتاسب کرمانی (؟)، پریبرز نسیمی (1295 – 1370خ) ، گشتاسب بهرام شهری (1313 – 1403 خ)، خداداد خنجری (1324 -1375 خ)، دینیار شهزادی (1331 -1392 خ) و کورش نیکنام (1333- 1403 خ) از پژوهشگران خوب زرتشتی یزد دوست بودم، هیربد همواره سفید پوش بود. کت و شلوار سفید برفی می پوشید. گاهی هم پیراهنی سفید و در زمستان ها کلاه پشمی و ژاکتی سفید می پوشید .همانگونه که دینش سفارش کرده بود و موبدانش سفید می پوشیدند. نخستین بار در سال 1378 خ که مدیر بنیاد فرهنگی - پژوهشی ریحانه بودم و با همکاری گروهی از پژوهشگران و نویسندگان استان یزد با حمایت آقای میرزا محمّد کاظمینی (بنیانگذار بنیاد ریحانه) در کار گردآوری زندگی نامه و عکس بزرگان استان یزد برای تدوین «دانشنامۀ مشاهیر یزد» بودیم از او دعوت کردم که در کار گردآوری زندگی نامه و عکس بزرگان گذشته و اکنون زرتشتی استان یزد به ما یاری رساند که با تلاش خوب او کسی از قلم نیفتاد. نخستین کتابش را به نام پیوند مهرگان که در بارۀ آیین زناشویی نزد زرتشتیان ایران و یزد بود، با یاری همکارم سید محمّد موسوی در سال 1384 خ چاپ کردیم. با تشویق من و دوستان، خاطرات خود را از زندگی ، آداب و رسوم ، تاریخ و فرهنگ زرتشتیان استان یزد و نیاکانش گردآوری کرد و خرسند از کار خود، نام «رازهای ماندگار» را بر آن نهاد و برای چاپ به ما سپرد. من هم دیباچه هایی باعنوان های:«

ایسنا/یزد نویسنده و پژوهشگر استان یزد از استاد ایرج افشار به عنوان یک اعجوبه تکرار نشدنی در حوزه ایرانشناسی یاد میکند.«حسین مسرت» در گفتوگو با ایسنا راجع به استاد «ایرج افشار» ایرانشناس سختکوش معاصر یزد میگوید: ایرج افشار زاده ۱۶ مهر ۱۳۰۴ فرزند محمود افشار یزدی و از خانواده افشارهای یزد بوده است.وی استاد افشار را معروف به «پدر کتابشناسی ایران» میخواند و ادامه میدهد: ایرج افشار از پُراثرترین، پژوهشگران معاصر ایران و از تاثیرگذارترین شخصیتهای فرهنگی است که طی نزدیک به ۶۵ سال کوششهای پژوهشی او بیش از ۳۰۰ کتاب و سه هزار مقاله در زمینههای کتابشناسی، کتابداری، تاریخ، جغرافیا، جغرافیای تاریخی، فرهنگ مردم و موضوعهای دیگر تألیف، تصنیف و تصحیح شده است.مسرت استاد افشار را در ۱۸ اسفند ۱۳۸۹ دیار باقی را وداع گفت، با واژه «اعجوبه» معرفی و اظهار میکند: او از نوادر روزگار بود و وجه تفاوتش نسبت به دیگران در این بود که شناخت خوب و هوش سرشاری داشت و از همه بیشتر، پشتکار خوبی داشت.وی از افشار به عنوان یک چهره جهانی یاد کرده و اضافه میکند: استاد افشار یک ایرانشناس، قاجار شناس، نسخه شناس و خط شناس بود که تا زمان زنده بودنش هیچ گاه اجازه نداد مراسمی برای بزرگداشت او برگزار شود و تنها اجازه داد یک کتاب دو جلدی به نام «ارج نامۀ ایرج افشار» چاپ شود اما پس از درگذشت او چندین کتاب مانند «فرزانۀ ایران مدار»، «ایرانشناس مجلهنگار»، «ایرج افشار» ، «کتابورز اطلاع رسان: برگی از شناختنامۀ ایرج افشار» گردآوری و تدوین شد.وی به نگارش کتاب خود در مورد استاد افشار با عنوان «یزد شناس نامور» نیز اشاره و عنوان میکند: این کتاب در مورد پژوهشهای استاد افشار و با تکیه بر آثار یزدشناسی اوست و در شمارگان

حسین مسرّتمسجد جامع کبیر یزد ، فاخرترین و ارجمند ترین بنای تاریخی یزد به لحاظ هنری ، معماری و تاریخی است . روند ساخت این بنا از پیش از اسلام تاکنون از زمانی که آتشکده ای ساسانی بود تا زمانی که بر زمین سخت آن، مسجد جامع عتیق و سپس مسجد جامع شهرستان و سرانجام مسجد جامع کبیر در دوره های گوناگون تاریخی و از سوی فرومانروایان بومی و مردم دین دار یزد ساخته شد ، پیوسته پایۀ پژوهش های گسترده برای دوستداران ، پژوهشگران و کارشناسان معماری و پیشینه و ساز و کار مسجدهای ایران و نماد سبک شناسی معماری ایران در دوره های گوناگون تاریخی است . اوج تلاش، شناخت و کوششِ طرّاحان، مهندّسان، معماران، بنّایان، کاشی کاران ، گچ بُران ، سنگ کاران، گنبد سازان، مناره سازان ، مَرمَرکاران، کاریزگران، درودگران، مشبّک سازان، خوشنویسان ، کتیبه پردازان و غیرۀ یزد را می توان در این بنای سترگ و سرافراز دید که سده هاست از گزند باد و باران، آسیبی ندیده و چون نگینی درخشان و فیروزه ای در دل کویر ایران خودنمایی می کند و سالیانه صدها نفر را از گوشه و کنار ایران و گیتی بدین جا می کشاند. مسجد جامع یزد ، نماد شکوه معماری اسلام و ایران ، به ویژه شهر باستانی یزد است . این مسجد باشکوه نه تنها جامع مسلمانان یزد در طول بیش از پانزده قرن به عنوان نیایشگاهی کهن است ، بل جامع هنر ، توان ، مهارت ، هوش و کاردانی معماران ، هنرمندان و کاشی کاران دیار دیرپای یزد است . بدین روی جای آن داشت که زمانی پژوهشی فراگیر و همه جانبه دربارۀ این عبادتگاه و نیایشگاه که سال هاست به عنوان یکی از نشانه های یزد در دیدگاه ایرانیان و جهانیان شناخته شده ، انجام پذیرد تا اینکه در سال 1385 پژوهشی با عنوان «مسجد جامع یزد»[1] از سوی آقای امیری انجام شد و

حسین مسرّتمنابع پژوهشی دربارۀ یزد را می توان در دسته بندی های گوناگونی تقسیم کرد که عبارتند از: تاریخ ، جغرافیا ، سفرنامه ، زندگی نامه، آثار باستانی ، تک نگاری ، خاطرات ، تذکره ها ، دایرة المعارف ها وقف نامه ها ، پایان نامه، صنایع دستی ، فرهنگ عامّه و غیره که برشمردن تمامی آن ها که به چند صد کتاب و پایان نامه می رسد ، از حوصلۀ این گفتار خارج است. ولی کوشش می شود به مهم ترین آن ها پرداخته شود.در زمینۀ تاریخ: کتاب های عمدۀ یزد ، از لحاظ زمانی عبارتند از: تاریخ یزد (جعفر بن محمّد جعفری )، تاریخ جدید یزد ( احمد کاتب یزدی )، جامع مفیدی ( محمّد مفید مستوفی بافقی )، جامع جعفری ( محمّد جعفر طرب نائینی ) ، تاریخ یزد عبدالحسین آیتی و تاریخ یزد احمد طاهری ( که اگر به نثر آن دقّت شود در حقیقت آن هم نوشتۀ آیتی است ) و پس از آن می توان به برخی کتاب های خاص مانند: تاریخ سالشماری یزد : (اکبرقلمسیاه)، اتابکان یزد (حمید افضلی)، تاریخ های محلّی مانند: تاریخ بافق، تاریخ اردکان و...اشاره کرد. امّا کهن ترین کتاب در زمینۀ یزد، وقف نامۀ جامع الخیرات ، اثر سیّد رکن الدّین محمّد حسینی یزدی در سال 725 ق است . در زمینۀ جغرافیا: به غیر از کتاب های عمومی می توان به کتاب مختصر مفید تألیف محمّدمفید مستوفی بافقی که اکنون دو تصحیح از آن صورت گرفته، یکی به کوشش ایرج افشار و دکتر محمّد رضا ابویی مهریزی و دیگری به کوشش سیفالدین نجمآبادی اشاره کرد . کتاب جامع دو جلدی فرهنگ جغرافیایی آبادی های استان یزد اثر سازمان جغرافیایی ارتش، پایان نامۀ جغرافیایی آقایان جلیل طیّبات و پرهیزکار و دیگری کتاب جغرافیایی استان یزد تألیف دبیران جغرافیای یزد (هر چند برای دانش آموزان است، امّا منبع خوبی است)اشاره کرد . در زمینۀ

حسین مسرّت*توضيح كتاب هاي كه با عنوان فيپا مشخّص شده است . نگارنده از چاپ آن اطمينان ندارد .-منتخب اشعار وحشي بافقي : زينب السّادات موسوي معلّم ، قم : آتيلا ، رقعي ، 120 ص . گزيدۀ بهترين اشعار . چاپ قبلي نگاه آشنا و باران سخن 1397 .-نامۀ نامور ، گزيده شاهنامۀ فردوسي : محمّد علي اسلامي ندوشن ، تهران : شركت سهامي انتشار ، وزيري ، ص . يكي از زيباترين گزيده هاي شاهنامه از سوي دكتر اسلامي ندوشن ، شاهنامه شناس نامي .-نام نامه ، فرهنگ نام هاي دختر و پسر : الهام فرشاد مقدّم ، يزد : انديشمندان يزد ، رقعي ، 168 . فرهنگ نام هاي زيباي ايراني . ولي كاش مآخذ را هم آورده بود .-نامه به فرزند : محمّد علي اسلامي ندوشن ، خطّ غلام حسين اميرخاني ، محمود رهبران ، تهران : سبزه ، رحلي ، 40 ص ، مصوّر ، رنگي . پندنامه همراه با يادداشت هايي از دكتر اصغر دادبه ، استاد غلام حسين اميرخاني و فريدون مجلس .-نجات بركه : فرزندان روح پرور ، نگارگر : نويسنده ، يزد : توز و قلم ، 24 ص ، مصوّر ، رنگي . ( فيپا ) داستان هاي تخيّلي حيوانات براي كودكان گروه سنّي الف و ب با موضوع خلّاقيّت .-نجات دنيا در يك هفته : ياسين زردابي ، يزد : يادداشت نو ، رقعي ، 102 ص .يك داستان كوتاه . -نشاني از آشنا : جلال ثابتي ، يزد : علم نوين ، 287 ص ، مصوّر ، رنگي ، نمونه و تاريخ و جغرافياي شهرهاي خور ، بيابانك و جندق . -نشون به اون نشوني : سيّده زهرۀ علمدار ، يزد : چشم و چراغ ، حبيبي ، 89 ص ، مصوّر ، ج 1 . روايتي از زندگي عاشقانه سردار شهيد حسن انتظاري از زبان همسرش .-نصيحت نامه ( دو رساله ) : حسين بن معين الدّين ميبدي ، به كوشش : محمّد حسين رافي ، يزد : شهر علم ، چاپ چهارم ( چاپ پيشين سيّد علي زاده ، 1391 ) ، حبيبي ، 80 ص . اندرزنامه اي

حسین مسرّت*توضيح كتاب هاي كه با عنوان فيپا مشخّص شده است . نگارنده از چاپ آن اطمينان ندارد .-ققنوس عشق : صدرالدّين دهقان ، يزد : چشم و چراغ ، [ ويرايش سوم ] ، رقعي ، 154 ص . يادمان سردار شهيد محمّد منتظر قائم . -قلم چكان : محمّد اشرفي عقدا ، ميبد : آفتاب نارين ، رقعي ، 126 ص . شعر سنّتي . -قنات ، افسانه هاي شهر كثه ( يزد ) : ياسر حكيميان ، نگارگر : منيره السادات زارع زاده ، رقيّۀ كريمي ، يزد : انديشمندان يزد ، خشتي ، 12 ص ، مصوّر ، رنگي . داستان براي كودكان گروه سنّي ب – ج با موضوع قنات . -قندچين ، گلچين شهرهاي طنز ، تهران : سورۀ مهر ، رقعي ، 144 ص .دربردارندۀ اشعار طنز شعراي يزد كه برخي به گويش يزدي است . به سفارش دفتر آفرينش هاي ادبي حوزۀ هنري استان يزد . -قهوۀ چشمانت : سارا رضازاده ، ميبد : آفتاب نارين ، رقعي ، 191 ص . يك داستان كوتاه .-كاركرد حزب توده در يزد بين سال هاي 1320 – 1332 ش : احمد فلّاح مدواري ، پايان نامۀ كارشناسي ارشد ايران شناسي گرايش تاريخ ، استاد راهنما : دكتر علي اكبر تشكّري بافقي ، رحلي . عنوان گوياست .-كاكوتي : كرامت يزداني ، تهران : سورۀ مهر ، رقعي ، 56 ص .نمايش نامه يا موضوع جنگ ايران و عراق به سفارش مركز هنرهاي نمايشي استان يزد .-كانون دين زرتشتي در ايران : مري بويس ، ترجمه : حسين ابراهيميان ، تهران : توس ، وزيري ، 360 ص . دربارۀ روستاي زرتشتي نشين شريف آباد ، آداب ، آيين ها ، آتش هاي مقدّس ، جشن ها ، زيارت . دهكده اي باد و آتش بهرام . در ده بخش .-كشكول معلّم : عبدالمجيد مختاري ، يزد : علم نوين ، 366 .در بردارندۀ مطالب گوناگون ادبي و غيره . -كليّات ديوان وحشي بافقي : كمال الدّين وحشي بافقي ، به كوشش : عبدالله اكبريان ، تهران : مهرآويد ، 698 ص . (فيپا

حسین مسرّت*توضيح كتاب هاي كه با عنوان فيپا مشخّص شده است . نگارنده از چاپ آن اطمينان ندارد .-گنج پنهان : حسن احمدي فرد ، مشهد : سخن گستر ، 264 ص ، مصوّر ، رنگي . ( فيپا ) زندگي نامۀ داستاني دكتر حسين خليلي يزدي ( 1312 -1393 ش ) .-گوهر شب چراغ : مظفّر سالاري ، يزد : دارچين ، رقعي ، 140 ص .داستاني مستند بر پايۀ زندگاني آيت الله حاج شيخ غلامرضا فقيه خراساني ( يزدي ) .-ماجراهاي مداد سفيد : محمّدرضا عابدي ، يزد : بكرانديشان ، بياضي ، 14 ص ، مصوّر ، رنگي . داستان فارسي براي كودكان و نوجوانان . -ماهيگير و سنگ سياه : زينب عبدالتاجديني ، نگارگر : مائدۀ جعفري ، يزد : انديشمندان يزد ، 12 ص ، مصوّر ، رنگي . داستان تخيّلي براي كودكان گروه سنّي ب با موضوع ماهي گيري . -مجموعۀ چكيدۀ مقالات هفتمين كنفرانس ملّي مديريّت منابع آب ايران : حسين ملكي نژاد و ديگران ، يزد : دانشگاه يزد ، 500 ص . اين همايش 2-3 آبان 1397 با همكاري انجمن علوم و مهندسي منابع آب ايران در دانشگاه يزد برگزار شد .-مجموعۀ سخنراني هاي كليدي اولين همايش ملّي شوري : هادي پيراسته انوشه ، يزد : توز و قلم ، 134 ص . ( فيپا ) اين همايش كه دربارۀ آب هاي شور بود در تاريخ 1-2 آذر 1396 برگزار شد .-مجموعۀ سلطان محمود بندرآباد ( سلطان بندروا ) : داوود امامي ميبدي ، كرج : آذرگان ، 368 ص ، مصوّر اين اثر تاريخي در بندرآباد شهرستان اشكذر واقع است .-مجموعۀ قصّه هاي سيب ماجراجو : سيّد آراد ، علي زاده ، تصويرگران : فاطمۀ غلامي و ديگران ، يزد : توز و قلم ، رقعي ، 53 ص ، مصوّر ، رنگي .داستان كوتاه با موضوع ميوه ها براي كودكان گروه سنّي ب .-مجموعه مقالات نقش و نقش بند : منيژۀ كنگراني ، تهران : فرهنگستان هنر ايران ، رقعي ، 200 ص ، مصوّر ، رنگي .دربار

حسین مسرّت*توضيح كتاب هاي كه با عنوان فيپا مشخّص شده است . نگارنده از چاپ آن اطمينان ندارد .-در نينواي عاشقي : غلام حسين كمالي –اردكاني : قد است ، رقعي ، 371 ص . شعر مذهبي فارسي در موضوع واقعۀ كربلا ( 61 ق ) -درّۀ مارها : زينب عبدالتاجديني ، يزد : انديشمندان يزد ، رقعي ، 72 ص . يك داستان كوتاه .-دست تقدير : زرّين تاج ديلمي ، يزد : انديشمندان يزد ، 282 ص . يك داستان .-دف ، دفتر عشق : نيلوفر كريمي ، يزد : يادداشت نو ، رحلي ، 87 ص ، مصوّر . موسيقي براي ساز دف . ( دايرۀ زنگي – اربونه ) -دلم مي خواد پليس بشم : ذرّيّۀ طباطبائي ميرك آباد ، تصويرگر : افسانۀ ظهوري ، يزد : انديشمندان يزد ، خشتي ، 16 ص ، مصوّر ، رنگي . شعر براي كودكان با موضوع پليس .-دمنوش خاطرات : عاليّۀ مهرابي – يزد : خط شكنان ، رقعي ، 115 ص . مجموعۀ شعر دفاع مقدّس بانوان شاعر يزد دربارۀ نقش زنان ايثارگر .-دوستي فندق و بلوط : بتول صالحي ابرقوئي ، تصويرگر : فاطمۀ عظيمي ، يزد : كتاب آراي پيشگام ، 12 ص ، مصوّر ، رنگي . داستان تخيّلي براي كودكان گروه سنّي ب . -دومين دورۀ كتاب سال يزد ، جايزۀ ويژۀ شهيد صدوقي ، بي جا ، بي نا . نوشتارهايي دربارۀ كتاب سال استان يزد ، روند برگزاري و ديدگاه هايي از نويسندگان ، مديران و داوران . -ديوار نقّاشي : عرفان مجيب ، تصويرگر : ركسانا باتيوريتا ، يزد: كودكان ، رحلي ، 40 ص ، مصوّر ، رنگي . داستان نقّاشي و نقّاشي كودكان گروه سنّي الف و ب . -ديوان اشعار دكتر علي سلطاني گرد فرامرزي ، به كوشش : مجيد پويان ، يزد : علم نوين ، رقعي ، 278 ص . دربردارندۀ اشعار سنّتي از اين استاد يزدي دانشگاه هاي ترهان با ويراستاري دكتر سيّد محمود الهام بخش . -ديوان وحشي بافقي ، كمال الدّين وحشي بافقي ، قم : كومه ، 6

حسین مسرّت*توضيح كتاب هاي كه با عنوان فيپا مشخّص شده است . نگارنده از چاپ آن اطمينان ندارد .-ستارگان درخشان محلّۀ سيّد يزدي طباطبائي ( ره ) كسنويه : سيّد علي اكبر سالاري ، يزد : نويسنده ، 388 ص ، مصوّر ، رنگي . شهيدان محلّۀ كسنويه يزد در جنگ ايران و عراق .-ستارگان ولايت در شهرستان ابركوه : رضا ربّاني ، شيراز : شاهچراغ ، رقعي ، 197 ص ، مصوّر . گزارش از مسجدها ، امامزاده ها و شهيدان شهرستان ابركوه . -سرافرازان راه سازندگي : محمّد مهدي منتظري ، يزد : انديشۀ كوير ، 296 ص ، مصوّر ، رنگي .سرگذشت نامۀ شهيدان جنگ ايران و عراق . -سراي پنج ، س 1 ، ش 2 ( پاييز و زمستان 1397 ) ، مدير مسئول : هاتف كلانتري ، سردبير : محمّد صادق رنجبر . دربردارندۀ گفتارهاي ادبي . -سنجاب و فندقش : طهورا همّتي ، نگارگر : نويسنده ، يزد : توز و قلم ، 24 ص ، مصوّر ، رنگي . ( انگليسي – فارسي ) ( فيپا ) داستان هاي حيوانات با موضوع مهرباني براي كودكان گروه سنّي ب . -سنّت و تجدد در انديشۀ رضا داوري اردكاني : حسين علي اعتصام ، نرجس بسكابادي ، تهران : ماهواره ، رحلي ، 200 ص .تحوّلات اجتماعي ، سنّت گرايي و تجدد خواهي ايرانيان . -سنگ آسياب : سيّد حسين حبّان ، يزد : مؤسّسۀ فرهنگي ريحانة الرّسول و تيك ، وزيري ، 413 ص ، ج 2 . گذر و نظري بر يادداشت هاي حيّان كه پيش تر در هفته نامۀ يزد امروز چاپ شده بود . دفتر نخست اين كتاب در سال 1390 از سوي نشر شاهنده چاپ شده بود . -سنگر سازان شاهد : محمدرضا كلانتري سرچشمه ، يزد : جهاد كشاورزي استان يزد ، ادارۀ امور ايثارگران ، رقعي ، 169 ص ، مصوّر ، رنگي .زندگي نامۀ شهداي جهاد سازندگي يزد در دوران دفاع مقدّس .-سورنا ، آرزو نيلي ، ترجمه : امينۀ برومند ، يزد : سيّد علي زاده ، چاپ دوم ، 15